3. En wat heeft sport met Acteren te maken?

De TheaterkamerBlog over acteren

Neem een voetbalwedstrijd (maar iedere andere sport mag ook, als je nu net toevallig niets met voetbal hebt)

Team A wil koste wat het kost de bal in de goal (C) van team B hebben.
Dat is het doel en de noodzaak.
De coach kiest en traint een spelsysteem 3-4-3 bijvoorbeeld.
Dat is je strategie.
Team A en B verdedigen hun goal.
En dat is het obstakel voor beiden.
Ook de spits haalt zijn techniek uit de kast om zijn strategieën te kunnen toepassen om de verdediger uit te spelen en de bal in het doel te krijgen.

Dit is de kern. Iedereen kan het. Maar niet iedereen kan het even goed. Daarom speelt Henk bij de zaterdag amateurs en betaalt zijn eigen bal gehakt na afloop en speelt Messi voor miljoenen euro’s bij FC Barcelona en krijgt vast af en toe ook nog z’n gehaktballetje toegeschoven. Ze spelen hetzelfde spel, met dezelfde regels met dezelfde basisprincipes, maar de een is technisch iets begaafder en getrainder dan de ander. Dat maakt een belangrijk verschil. (Maar er is meer…)

Natuurlijk moet je het spel ook begrijpen en ‘lezen’ in het moment.
Johan Cruijff zei het immers al: “Je gaat het pas zien als je het doorhebt.”

Stel je voor dat Henk een tegenstander wel ziet maar niet tot op het bot doorziet, niet doorheeft. Hij heeft op het sportveldje wel een passeerbeweging of twee geleerd en toch komt hij er bij tegenstander André niet langs. Voor een groot deel komt dit omdat Henk de beweging wel uitvoert zoals hij het vorige week geleerd en geoefend heeft maar hij  er minder bewust van is dat hij de beweging niet alleen moet doen zoals hij hem geleerd heeft, maar ook op een wijze moet uitvoeren die bij een specifieke tegenstander als André op dat precieze moment noodzakelijk is om hem te passeren. Timing, grotere beweging, of juist kleiner en sneller….

Zoiets geldt ook voor het acteren: je leert je tekst, een repeteert de regie (kom op van links op en zeg daar je tekst, en loop dan naar achteren, etc…)
Dat kan iedereen leren, maar waarom is de ene acteur dan ‘beter’ dan de andere?

Weer aan de hand van Cruijff:
“Voetbal is simpel. Het is echter moeilijk om simpel te voetballen.
Als ik de hele tuin moet verdedigen ben ik de slechtste, als ik dit stukje moet verdedigen ben ik de beste. Alles heeft te maken met meters, meer niet.”

Als je als acteur acteert vanuit de gedachte in een bepaalde scene: “ik moet het milieu redden” dan verdedig je een te grote tuin, maar als je acteert vanuit de gedachte “ik doe het licht uit’ dan speel je het juiste stukje.

Maak het simpel, maar specifiek en houd het speelbaar in het moment. Het ‘milieu redden’ kan je niet acteren (probeer je de handeling maar eens voor te stellen) Maar het lichtknopje kun je uitdoen op het toneel. Hetzelfde doel in hetzelfde toneelstuk, maar het ‘milieu redden’ is aan de schrijver van het stuk en het lichtknopje op uit zetten is de bijpassende handeling van de acteur. Begrijp de scene, of het stuk en handel (dus acteer) bijpassend.

De zin van zintuigen en kan je het acteren nog spannend houden als je een scene zo vaak moet herhalen tijdens de repetities?  Daarover gaat een volgende mail.

Dit is best een theoretisch verhaal natuurlijk, wel interessant, maar niet per se leuk.
Leuk is het vooral om het gewoon te doen. En dat doe je dan natuurlijk bij De Theaterkamer. Gedurende de lessen praten we minimaal over technieken, alleen het noodzakelijke en zijn we vooral aan het doen. Aan het Acteren. Maar we weten wel hoe het zit en dat is belangrijk genoeg.